BLOG

Konteyner Krizi

Oluşturma tarihi - 2021-03-30 16:56:49
Güncellenme tarihi - 2021-03-30 16:58:53
Test

UNCTAD 2020 verilerine göre dünya ticaretinin %80’inden fazlası deniz yoluyla gerçekleşmektedir. Malların sevkinde ise zaman ve nakit tasarrufu sağlaması, tek seferde daha fazla yük taşıyabilmesi, hızlı ve güvenilir olması gibi sebeplerle konteyner taşımacılığı oldukça önemlidir. Ancak, konteyner taşımacılığında Covid-19 salgını sebebiyle 2020 yılının ilk yarısında bir önceki yılın aynı dönemine göre %5,1 azalma gerçekleşmiştir.

Covid-19 salgını dünya genelinde neredeyse tüm sektörlerde büyük değişimlere yol açtı. Dünya ticaretinin ana taşlarından biri olan deniz taşımacılığında ise salgın sebebiyle ciddi sorunlar ortaya çıktı.

2020 yılının başlarında Covid-19 salgınının Çin’de başlamasıyla birlikte birçok ülkede üretim durma noktasına geldi. Karantinalar sebebiyle liman çalışan sayıları azaldı ve bunun sonucunda da liman elleçleme süreleri uzadı. Salgının limanlar yoluyla yayılacağına olan inançla birlikte Çin’den Amerika Birleşik Devletleri’ne ve Avrupa’ya giden gemiler belirli sürelerle bekletilmeye başlandı. Pandemi öncesi süreçte Amerika Birleşik Devletleri’ne giden konteynerlerin iç bölgelere sevk edilmesi 1-2 gün sürerken pandemi sonrasındaki iş gücü kaybı, azalan mesai saatleri, çalışmayan tırlar gibi sebeplerle bu süre 1 haftaya kadar uzadı.

Salgını hızlı bir şekilde kontrol altına alan Çin’de üretimlerin devam etmeye başlaması arzı artırdı. Ancak, bu arzı karşılayacak olan konteynerlerin Çin’e dönüşü geciktiği için boş konteyner açığı ortaya çıktı. Tüm konteynerlerin Çin tarafından rezerve edilmesi ise Şekil 1’deki Şangay Konteyner Navlun Endeksi (SCFI) grafiğinde de görülebileceği üzere, navlun fiyatlarının neredeyse yüzde 100-300 oranında artışına sebep oldu. Sevki gerçekleşecek taşıma ücreti malın kendisinden daha pahalıya denk gelen mallar piyasadan kalkmaya başladı.


Kaynak: Shanghai Shipping Exchange

Şekil 1. Şangay Konteyner Navlun Endeksi

Türkiye özelinde ise döviz artışları sebebiyle ithalatın azalması, ülkedeki boş konteyner eksikliğini tetikledi. Ülkede boş konteyner sıkıntısı yaşanırken ihracat da bu durumdan olumsuz etkilenmiş oldu.

Dünya genelindeki nakliye konteynerlerinin toplam sayısını kesin olarak vermek zor olsa da 23-26 milyon bandında olduğu söylenebilir. Nakliye konteyneri üreticilerinin sayısı çok kısıtlı olmakla birlikte üretimin %85’inden fazlası Çin tarafından temsil edilmektedir. Trade Map 2019 verilerine göre dünyadaki nakliye konteyneri ihracatının %68.3’ünü temsil eden Çin’deki konteyner üreticileri, taleplerin karşılanması için 2021 yılında tam kapasite çalıştıklarını söyledi.

Konteyner krizinin son bulması için ülkemizde de üretiminin hızlandırılması, üreticilere teşvik ve kredi sağlanması da büyük önem taşımaktadır.