Hindistan, büyüyen ekonomisi, dinamik tüketici kitlesi ve hızla çeşitlenen üretim yapısıyla Türk firmalarının dış ticaret stratejilerinde giderek daha fazla yer ediniyor. Ancak bu büyük ve rekabetçi pazara girişte, işletmelerin karşılaştığı en önemli unsurlardan biri gümrük vergileri ve kapsamlı ithalat mevzuatıdır. Uluslararası ticaret yapan şirketlerin pek çok ülkede olduğu gibi Hindistan’da da çeşitli vergi ve harçlarla uyumlu hareket etmesi gerekir.
Hindistan gümrük sistemi, ülkeye
giren veya ülkeden çıkan tüm ürünleri federal otorite tarafından belirlenen
vergi rejimine tabi tutar. İthalatta vergiler doğrudan uygulanırken, ihracatta
genel olarak vergi muafiyeti sağlanır ve üretimde kullanılan girdilere ilişkin
vergi iadeleri mümkündür. Ürünlerin vergiye tabi tutulma şekli ise tanım,
bileşen yapısı ve kullanım alanına göre yapılan Harmonize Sistem (HSN)
sınıflandırmasına dayanır. Bu nedenle Hindistan pazarına yönelik her ticari
adımda doğru sınıflandırma, doğru vergi analizi ve mevzuata uygunluk kritik
önem taşır.
Bu rehber, Hindistan’a ihracat
veya Hindistan’dan ithalat yapmayı planlayan firmalar için temel süreçleri,
vergi oranlarını ve dikkat edilmesi gereken uygulamaları kapsamlı şekilde
açıklamaktadır.
Hindistan Gümrük Mevzuatı
Hindistan’daki gümrük işlemleri, ülkenin dış ticareti düzenleyen temel yasaları ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde yürütülmektedir. Sistemin genel denetimi ve vergi politikalarının uygulanması ise Maliye Bakanlığı’na bağlı Gelir Dairesi bünyesindeki Merkezi Dolaylı Vergiler ve Gümrük Kurulu (Central Board of Indirect Taxes and Customs) tarafından sağlanır. Bu kurum; gümrük vergilerinin ve mal-hizmet vergisinin tahsilatı, kaçakçılıkla mücadele, gümrük kurallarının uygulanması ve diğer kamu kurumlarının desteklenmesi gibi kritik görevleri üstlenir.
Hindistan,
Dünya Gümrük Örgütü üyesi olduğu için uluslararası ticarette kullanılan
Harmonize Sistem sınıflandırmasını uygular. Bu nedenle bir ürünün doğru HSN
veya CTH kodu altında yer alması, sadece vergi oranını değil aynı zamanda
ürünün hangi prosedürlere tabi olacağını da belirler. Ancak ürün tanımı,
bileşeni ve kullanım amacına göre yapılması gereken bu sınıflandırma, teknik
yapısı nedeniyle çoğu işletme için zorlayıcı olabilmektedir.
Hindistan’da
tüm ürünler sekiz haneli tarife kodlarıyla tanımlanır. İlk iki hane ana bölümü,
sonraki iki hane tarife başlığını, üçüncü iki hane alt başlığı ifade eder. Bu
ilk altı hane Dünya Gümrük Örgütü’nün kullandığı standart sistemle aynıdır; son
iki hane ise Hindistan’ın kendi alt detaylarını gösterir. Ülke toplamda 21
bölüm ve 98 alt bölümden oluşan kapsamlı bir tarife yapısı kullanmaktadır.
Bu nedenle, Hindistan'dan ithalat gümrük vergisi hesaplaması yapmadan önce ürünün HSN/GTİP numarasının doğru şekilde belirlenmesi hem maliyet analizinde hem de ithalat sürecinin sağlıklı ilerlemesinde önem taşır.
Hindistan Gümrük Kuralları
1962 Gümrük Kanunu, Hindistan’ın
dış ticaret ve vergi yapısındaki en önemli yasal düzenlemelerden biridir.
Hindistan hükümeti tarafından kabul edilen bu kanun, gümrük vergilerinin
alınmasına, ithalat ve ihracatın düzenlenmesine ve kaçakçılık gibi yasa dışı
ticari faaliyetlerin önlenmesine ilişkin hukuki çerçeveyi oluşturur. Yıllar
içinde gelişen bu kanun, gümrük düzenlemelerini kapsayan kapsamlı bir yapı haline
gelmiş; uluslararası ticaretin hem mevzuata uygun hem de sorunsuz şekilde
yürütülmesini sağlamayı amaçlamıştır.
1962 Gümrük Kanunu’nun temel
amacı, ülke genelinde gümrük vergilerinin alınması ve toplanmasında birlik
sağlamaktı. Kanun; Hindistan’a giren veya Hindistan’dan çıkan tüm malların
doğru şekilde incelenmesini, değerlemesinin yapılmasını ve vergilendirilmesini
güvence altına alır. Böylece hem devlet gelirleri korunur hem de yerli
sanayiler haksız rekabete karşı korunmuş olur. Hindistan gümrük vergisi
yalnızca devlet gelirleriyle sınırlı değildir, aynı zamanda mal giriş-çıkışını
düzenleyen, yerli üretimi teşvik eden ve ekonomik istikrarı destekleyen bir
politika aracı olarak işlev görür.
Sınır ötesi ticaretle uğraşan
işletmeler için gümrük mevzuatına uyum bir tercih değil, zorunluluktur.
İthalatçı ve ihracatçıların, yanlış beyan veya gümrük vergisinden kaçınma gibi
durumlarda ceza, eşya müsaderesi veya cezai yaptırımlarla karşılaşmamak için
kanun hükümlerine tam uyum sağlaması gerekir. Benzer şekilde, sık sık
Hindistan’a mal getiren veya Hindistan’dan gönderimi yapan Hindistan dışındaki
vatandaşlar için de 1962 Gümrük Kanunu’nu bilmek, giriş noktalarında
yaşanabilecek uyuşmazlıkların veya gereksiz ek maliyetlerin önüne geçmek
açısından önem taşır.
Günümüzde küreselleşmenin
etkisiyle ticaret hacimleri sürekli artarken, Gümrük Kanunu da ticaretin
kolaylaştırılması ile hukuki denetimin dengelenmesinde merkezi bir rol oynamaya
devam etmektedir. Girişimciler, şirketler ve bireyler için gümrük vergisinin
önemini doğru şekilde anlamak; mevzuata tam uyum, maliyet avantajı ve
kesintisiz ticari operasyonlar açısından kritik bir gerekliliktir.
Hindistan Gümrük Vergisi Hesaplama
Gümrük Kanunu, Hindistan’da
gümrük vergilerinin uygulanması ve tahsil edilmesi için gerekli yasal çerçeveyi
sağlar. Malların niteliğine, menşe ülkesine ve ithalat–ihracat amacına göre
farklı vergi türleri uygulanır. Bu vergi türlerini doğru anlamak, işletmelerin,
yolcuların ve Hindistan vatandaşı olmayan kişilerin mevzuata uyum sağlaması ve
gereksiz mali yükümlülüklerden kaçınması açısından son derece önemlidir.
1. Temel Gümrük Vergisi (Basic
Customs Duty – BCD)
Hindistan’a ithal edilen mallara
uygulanan standart vergidir. Oranı, Gümrük Tarifesi Yasası’na göre belirlenir
ve ürünün sınıflandırmasına göre değişiklik gösterir. Bu verginin amacı, devlet
gelirlerini artırmanın yanı sıra yerli sanayiyi aşırı dış rekabete karşı
korumaktır. BCD, gümrük vergilerinin en eski ve temel türlerinden biridir.
2. Telafi Edici Vergi
(Countervailing Duty – CVD)
CVD, Hindistan’da üretilen benzer
mallara uygulanan tüketim vergisi ile ithal mallar arasında eşitlik sağlamak
amacıyla uygulanır. Böylece yerli üretici ile yabancı tedarikçi arasında adil
bir rekabet ortamı oluşur. Örneğin, bir ürün Hindistan’da üretildiğinde tüketim
vergisine tabi ise, aynı ürün ithal edildiğinde buna denk bir CVD uygulanır.
3. Anti-Damping Vergisi
İthal edilen malların ihracatçı
ülkedeki normal değerinin çok altında bir fiyatla Hindistan’a girmesi durumunda
uygulanır. Bu tür düşük fiyatlı ithalatlar yerli üreticilere zarar
verebileceğinden, hükümet anti-damping vergisi uygulayarak bu haksız ticaret
uygulamalarını engeller. Bu vergi, dış ticarette damping davranışlarına karşı
koruyucu bir tedbirdir.
4. Korunma Vergisi (Safeguard
Duty)
Ani ve yüksek hacimli ithalat
artışlarının yerli sanayiyi tehdit etmesi halinde uygulanır. Anti-damping
vergisinden farklı olarak burada sorun ürünün fiyatı değil, ithalatın miktarı
ve piyasaya etkisidir. Korunma vergisi, yerli sektörlerin rekabete uyum
sağlayabilmesi için geçici bir önlem niteliği taşır.
5. İthalatta IGST (Integrated
Goods and Services Tax)
GST sisteminin yürürlüğe
girmesiyle birlikte, ithal mallar diğer gümrük vergilerine ek olarak IGST’ye de
tabi olmuştur. Bu uygulama, ithal ürünlerin vergilendirilmesini yerli ürünlerle
aynı seviyeye getirir ve hem GST hem gümrük mevzuatı açısından tutarlı bir yapı
oluşturur. IGST, vergi sisteminin sadeleşmesine ve gelir kaybının önlenmesine
katkı sağlar.
Hindistan’da uygulanan bu farklı
gümrük vergisi türleri, yasal düzenlemelerin gelir elde etme, ticareti
düzenleme ve yerli sanayiyi koruma hedefleri arasında nasıl bir denge kurduğunu
açıkça göstermektedir.
Bu çerçevede bir ürünün hindistan
gümrük vergisi oranı; GTİP kodu, ürün sınıfı, ticaret anlaşmaları ve
herhangi bir anti-damping uygulamasına göre değişir.
Hindistan İthalat ve İhracatında Gümrük Vergi Oranları
Hindistan’da gümrük vergileri ürün bazlı oldukça farklılık gösterdiğinden, Hindistan ithalat gümrük vergisi hesaplamaları yapılırken her bir vergi kaleminin ayrı ayrı dikkate alınması gerekir. Örneğin, 100.000 Hindistan Rupisi (INR) vergiye esas değere sahip bir ürün için Temel Gümrük Vergisi (BCD) %10, BCD üzerinden hesaplanan Sosyal Refah Fonu Ek Ücreti (SWS) %10 ve HSN koduna göre belirlenen IGST oranı %18 olabilir. Bu çok katmanlı yapı; özellikle gıda, elektronik, kimya, plastik, tekstil, makine gibi sektörlerde uygulanan farklı HSN sınıflandırmaları sebebiyle, Hindistan vergi oranları açısından geniş bir yelpaze oluşturur. Dolayısıyla Hindistan’ın korumacı yaklaşımı, sektörlere göre değişen BCD, SWS ve IGST yükleriyle doğrudan hissedilir.
İhracat tarafında ise Hindistan,
birçok ürün için genel olarak vergi muafiyeti uygulamaktadır. Mal ve hizmet
ihracatı “sıfır oranlı tedarik” kapsamında değerlendirildiği için firmalar çoğu
zaman Hindistan ihracat vergisi ödemez. Bir işlemin hizmet ihracatı
sayılması için; tedarikçinin Hindistan’da, alıcının yurt dışında bulunması,
hizmetin faydalanıldığı yerin Hindistan dışında olması ve ödemenin konvertibl
dövizle yapılması gibi şartların sağlanması gerekir. Ayrıca GST’ye kayıtlı
ihracatçılar, Taahhüt Mektubu (LUT) düzenleyerek belirli koşullar altında IGST
ödemeden ihracat yapma hakkına sahiptir.
Bu nedenle Hindistan’ın hem ithalat hem ihracat tarafındaki vergi yapısı incelendiğinde; ülkenin hem yerli üretimi koruyan hem de dış pazarlara yönelik rekabetçi ihracatı teşvik eden bir sistem benimsediği görülür. Ürün bazındaki bu farklılıklar göz önünde bulundurulduğunda, vergi oranları hesaplamalarının mutlaka doğru GTİP/HSN kodları üzerinden yapılması; ayrıca ithalat sırasında uygulanabilecek tüm gümrük vergileri ve ihracat muafiyetlerinin GTİP özelinde analiz edilmesi büyük önem taşır.
Hindistan’ın uyguladığı gümrük vergilerine ilişkin detaylara aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir.
https://www.old.icegate.gov.in/Webappl/Trade-Guide-on-Imports
Merkezi Dolaylı Vergiler ve Gümrük Kurulu’na ait olan web sitesinde ürün CTH kodu veya ürün açıklaması ve menşe ülke seçimi yapılarak arama yapmak mümkün. Seçim yapıldıktan sonra gelen sayfada seçilen ürün için uygulanmakta olan gümrük vergileri ve diğer vergi ve harçların oranlarının yanında Rs. 100.000’lik örnek bir değer üzerinden ödenmesi gereken vergiler hesaplanmaktadır. Vergilerin dışında sayfada ayrıca ilgili ürünün ithalatı için uyulması zorunlu olan kurallara ilişkin bilgi de verilmektedir .
Türkiye-Hindistan Ticaretinde Gümrük Vergisi İşlemleri
Türkiye ile Hindistan arasında
herhangi bir serbest ticaret anlaşması bulunmadığından, iki ülke arasındaki
ticarette gümrük vergileri ürünlerin genel tarife oranları esas alınarak
uygulanır. Bu çerçevede Hindistan’ın Türkiye menşeli ürünlere uyguladığı Hindistan
Türkiye gümrük vergisi seviyeleri, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kapsamında
belirlenen MFN (Most Favoured Nation) tarifelerine göre şekillenir.
Türk ihracatçıları için Hindistan
pazarına girişte dikkat edilmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:
- Ürünlerin doğru GTİP koduyla eşleştirilmesi ve buna
göre vergi yükünün hesaplanması
- Hindistan’ın belirli sektörlerde dönemsel olarak
uygulayabildiği anti-damping vergilerinin takip edilmesi
- Ürün grubuna göre gerekli standart, uygunluk
belgesi ve sertifikasyon süreçlerinin önceden hazırlanması
- Gümrükte gecikmeye yol açabilecek belge
eksiklikleri ve prosedürlere karşı dikkatli olunması
Benzer şekilde, Hindistan’dan
Türkiye’ye yapılan ithalatta uygulanacak Hindistan gümrük vergileri ürün
bazında değişiklik gösterdiğinden, firmaların ithalat stratejilerini GTİP kodu,
vergi bileşenleri ve mevzuat gerekliliklerini dikkate alarak oluşturması
gerekmektedir. Bu yaklaşım, ticari sürecin daha öngörülebilir ve planlı
ilerlemesini sağlar.
TradeAtlas ile GTİP Doğrulama ve Vergi Analizi
Hindistan’da uygulanacak gümrük
vergileri tamamen ürünün doğru GTİP koduyla eşleşmesine bağlıdır. Ancak birçok
üründe, ülkeler arasındaki sınıflandırma farklılıkları nedeniyle firmalar doğru
kodu tespit etmekte zorlanabilir. TradeAtlas, Hindistan’ın ilgili üründe
yaptığı gerçek ithalatları göstererek ürünün fiilen hangi GTİP kodu altında
işlem gördüğünü net şekilde ortaya koyar.
Bu sayede işletmeler:
- Yanlış sınıflandırmadan kaynaklanan vergi
hatalarının önüne geçebilir,
- Ürün bazında Hindistan’ın uyguladığı vergi yapısını
daha sağlıklı yorumlayabilir,
- Vergi planlamasını, gerçek ticaret verilerine
dayanarak oluşturabilir.
Ayrıca TradeAtlas üzerinden
Hindistan’ın güncel gümrük
tarife cetvelleri erişilebilir olup, ithalat ve ihracat süreçlerinde
ihtiyaç duyulan tarife bilgilerini tek kaynaktan incelemek mümkündür.
